.....

 

ตึกเล็ก (อย่างแรง) ข้างที่จอดรถ

Zaha Hadid - ตึกแรกในสหราชอาณาจักร

 

( view from the hospital carpark )

 

นอกจากตึกนี้จะเป็นตึกแรกในอังกฤษแล้ว ก็ยังเป็นตึกเล็กที่สุดที่ได้สร้างจริงของซาฮ้าอีกด้วย ดูเผินๆอาจจะคิดว่าตึกเล็กเท่ากำปั้นแบบนี้จะเป็นแค่สเก็ตในกระดาษร่าง ก็อย่างที่ทราบกันดีว่าซาฮ้า ( เรียกซะกระเทยเชียว ซา.....ฮ้าาาาาา) โดนนักจวกสถาปัตยกรรมกัดเป็นประจำว่าเป็น เปเปอร์อาคิเต็ค ออกแบบแต่ในกระดาษ.... แต่ไม่ต้องสงสัย.... ตึกศูนย์ดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็งในชนบทเล็กๆแห่งนี้ได้ถูกสร้างเสร็จสมบูรณ์เป็นที่เรียบร้อย แถมยังทำหน้าที่ทางด้าน PR มากกว่าจุดประสงค์แท้ๆของมันซะอีก..... แต่ก็ไม่น่าแปลกใจนักเพราะสถาปัตยกรรมในแบบซาฮ้า ก็มักจะสร้างความฮือฮาได้เสมอ

 

ซาฮ้าเปลี่ยนความรู้สึกของที่จอดรถในโรงพยาบาลสมัยปีหกศูนย์ให้เต็มไปด้วยความสงบและที่สำคัญคือเป็นเต็มไปด้วยกำลังใจยิ่งใหญ่สำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็ง และคนรอบข้างผู้ป่วย

 

area for social activity opening to back terrace

 

ตึกนี้เป็นส่วนหนึ่งของ Maggie’s Centre ซึ่งเป็นซีรี่ส์ใหม่ของตึกรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็ง  ซึ่งก็มีการพูดคุยกับสถาปนิกระดับหรูหลายรายในขณะนี้ ผู้ก่อร่างโปรเจ็คนี้คือ Maggie Keswick นักเขยนและเมียนักวิจารณ์ถสาปัตยกรรม (Charles Jencks) แม็กกี้ได้รับทราบว่ามีเนื้องอกตั้งแต่ปีแปดแปด ซึ่งกลายเป็นเนื้อร้ายอีกห้าปีต่อมา ดังนั้นจึงมีความคิดที่จะจัดตั้งศูนย์ที่ให้ความรู้ความเข้าใจ และความห่วงใยแก่ผู้ป่วยโรคมะเร็งซึ่งโรงพยาบาลบ้านๆทั่วไปไม่มี

 

แม็กกี้ได้เสียชีวิตลงไม่นานก่อนการเปิดตัวของแม็กกี้เซ็นเตอร์แห่งแรก ในเอเดนเบอระ (สกอตแลนด์) ซึ่งออกแบบ Richard Murphy ศูนย์แห่งแรกนี้ได้รับการตอบรับอย่างท่วมท้นและเป็นจุดเริ่มต้นให้บทบาทของแม็กกี้เซ็นเตอร์ขยายใหญ่ขึ้น Marcia Blakenham ครีเอทีฟไดเรกเต้อของแม็กกี้เซ็นเตอร์ บอกว่า "ทางศูนย์ไม่ได้มีความตั้งใจที่จะขยายตัวให้กว้างขนาดนี้ แต่เนื่องจากศูนย์แห่งแรกได้รับความสำเร็จมาก จึงทำให้เราคิดว่า ควรจะก่อตั้งศูนย์นี้ไว้ที่ในโรงพยาบาลที่ทำการรักษาเกี่ยวกับโรคมะเร็งทั่วยูเค ( แบบว่าประมาณสามสิบได้ ) ซึ่งตอนนี้เรามีทั้งสิ้นห้าที่แล้น ที่ Edinburgh , Glasgow (โดย Page&Park, 2002 ), Dundee ( ฮ่าๆ ทอม ดันดี มาจากนี่นี่เอง เป็นเมืองในสกอตแลนด์ กิ๊กเก่าไอ้ปุ้ยก็อยู่ ) ( ลืมบอก.... มัวแต่นินทาเพื่อน อันนี้โดย Frank Gehry โอ๊ว…เสร็จในปี 2003 ), Highlands ( ทางเหนือของสกอตแลนด์ โดย Page&Park, 2005 ), แล้วก็ของซาฮ้า ตอนนี้ที่กำลังก่อสร้างก็มีตึกของ Richard Rogers ในลอนดอน แล้วมีแผนการจะสร้างในแคมบรดจ์ ซึ่งออกแบบโดย Daniel Liberskind (โอ๊ววว...อู๊ววว ) และก็ที่อื่นๆอีก "

 

ตึกทั้งหมดไม่ได้รับเงินทุนจาก NHS (คือแบบศูนย์รักษาพยาบาลของรัฐบาล) แต่เกิดจากเงินบริจาคโดยตรงกับทางศูนย์ ในกรณีตึกของซาฮ้าใช้เงินหกแสนปอนด์จากเงินบริจาคหนึ่งล้านปอนด์ที่ได้รับการบริจาคจากผู้คนที่อยู่ใน East Fife ดังนั้นตึกทั้งหลายจึงเป็นความภาคภูมิใจของชุมชนและก็เป็นกำลังใจที่ยิ่งใหญ่แก่ผู้ป่วยและผู้ใกล้ชิดในท้องถิ่นนั้นๆ

 

 

( entrance from the hospital )

 

ซาฮ้ากล่าวในงานเลี้ยงเปิดตึกว่าเป็นเกียรติและเป็นความภาคภูมิใจที่ได้รับมอบหมายหน้าที่ให้ออกแบบตึกนี้ แล้วก็ได้ยกความดีความชอบทั้งหมดให้กับ Keswick Jencks และก็เป็นที่ชัดเจนว่างานนี้เป็นงานที่มีความสำคัญมากต่อซาฮ้าเพราะว่า ชาร์ล แจ็งค์ เคยเป็นอาจารย์ของซาฮ้าที่ AA (Architect Association, London หนึ่งในโรงเรียนสถาปนิกที่จ๊าบที่สุด...คนไทยก็จบหลายคน หนึ่งในนั้นคือพี่เต๋าผู้พิทักษ์ของเราในตอนนี้ม อาจารย์นัท มีหลายคนเลย อีกหนึ่งในนั้น คือสถาปนิกที่เป็นข่าวกับ อุ้ม สิริยากร... ว่าแล้วก็มีเรื่องจะเม้า ไว้ก่อนละกัน...เข้าเรื่องๆ) ซาฮ้าทำงานนี้แบบไม่คิดตังค์จึงมีเวลาไม่มากนักที่จะมาดูแลการก่อสร้าง ดังนั้นเครดิตทั้งหมดจึงถูกยกให้ โปรเจ็คไดเร็กเตอร์ Tiago Correia และผู้รับเหมาซึ่งได้รับความชื่นชมอย่างมากจากพนักงานในศูนย์สำหรับความสำร็จ ( ซาฮ้าได้เห็นตึกนี้เสร็จสมบูรณ์ครั้งแรกไปพร้อมๆกับผู้เขียน)

 

โปรเจ็คนี้คงจะเหมือนกับโปรเจ็คที่จอดรถกับสถานีรถไฟของซาฮ้าที่ Strasbourg (ตะเข็บชายแดนฝรั่งเศลทางเหนือ เคยไปด้วย อวดๆ) โปรเจ็คนี้ก็ได้สร้างความพิเศษบางอย่างขึ้นมาทั้งที่ก็เหมือนกับว่าจะไม่มีอะไรเลย แต่สิ่งที่มีนั่นคือหลักการและเหตุผลบางอย่างเบื้องหลังตึกรูปทรงแปลกตาที่เห็นๆกัน ( ปล่อยให้คิดเอาเอง...)

 

แม็กกี้เซนเตอร์ของซาฮ้าถูกสร้างขึ้นริมที่จอดรถของ Victoria Hospital ที่ Kirkcaldy ห่างจากเอเดนเบอระไปทางตอนเหนือสี่สิบห้านาทีโดยรถไฟ (ปุ้ย! พาไปหน่อยดิ) โรงพยาบาลบริจาคที่ด้านนอกตึก บริเวณด้านหน้าทางเข้า ซึ่งถ้ามองลงไปก็จะเห็นเป็นเวิ้งหลุมขนาดใหญ่เพราะบริเวณด้านล่างเคยเป็นเหมืองแบบเปิดมาก่อน

 

แปลนรูปสามเหลี่ยมของตึกถูกห่อด้วยพื้นผิวสีดำเหมือนปิดบังตัวตึกจากที่จอดรถแต่เปิดสู่เวิ้งกว้างด้านหลัง ส่วนที่ยื่นออกมาจากตัวตึกด้านหลังทำหน้าที่บังแสงแดดให้กับระเบียงกว้างซึ่งเปิดสู่หุบเขาเล็กๆด้านล่าง ในงานวันเปิดซาฮ้า, สส.ประจำเมือง และผู้ร่วมก่อตั้งได้โปรยเมล็ดดอกไม้จากบริเวณระเบียงเพื่อให้เติบโตและบานในฤดูใบไม้ผลิที่กำลังจะมาถึง ( ที่เมืองนอกนี่เวลามีเงินเปิดอะไรแบบนี้มักจะมีอะไรที่มัน emotional มากๆ มากไปกว่าเปิดป้ายม่านผ้าแพรสีชมพู )

 

 

(concrete catwalk from the carpark leading to back terrace)

 

 

ทางเข้าจากทางด้านนึงของตึกเป็นทางยาวๆปูคอนกรีตจากที่จอดรถไปสู่ระเบียงใหญ่ของตึก แต่อีกทางเข้านึงซึ่งถูกใจบ่อยกว่าคือทางเข้าที่ตรงกับประตูของโรงพยาบาล ส่วนของตึกที่ทำจากคอนกรีตทำหน้าที่เหมือนเป็นแขนโอบผู้มาเยี่ยมเยียนให้เข้าไปในตัวตึก ซึ่งโถงด้านหน้าจะไม่มีเคาเตอร์รีเซฟชั่น มองไปทางขวาก็จะเจอเตาผิงขาดใหญ่และครัวอยู่ตรงกลางของตึก พร้อมกับโต๊ะกินข้าวขนาดใหญ่ ซึ่งครัวจะเป็นศูนย์กลางของการพบปะสังสรรค์ของแม๊กกี้เซ็นเตอร์ทุกที่ และที่นี่ครัวยังเป็นศูนย์กลางของตึกอีกด้วย ห้องด้านที่อยู่ติดกับที่จอดรถจะเป็นห้องสำหรับปรึกษาปัญหาซึ่งเป็นห้องที่ถูกตั้งคำถามเกี่ยวกับการใช้งานมากที่สุด เนื่องจากห้องเปิดกว้างสู่ภายนอกแถมยังอยู่ทางทิศเหนือที่ติดกับโรงพยาบาลอีกตะหาก พนักงานบอกว่าพวกเค้าคงจะแอบติดม่านบริเวณห้องที่ว่าเพื่อกันสายตาคนจากด้านนอก แต่โดยทั่วไปบรรยากาศห้องก็ดูอบอุ่นป็นกันเองดีและยังเป็นพื้นที่ที่เล็กมากๆถ้าเทียบกับออกแบบงานอื่นของซาฮ้า ห้องกระจกกับผนังนูนๆ บวกกับแสงจากหลังคาและแสงไฟที่ฉายไปบนผนังนูนทำให้ห้องดูสงบเยือกเย็น ประตูของห้องก็เหมือนเป็นส่วนนึงที่เลื่อนได้ของกำแพงมากกว่าจะเป็นประตู ซึ่งก็จะสามารถหมุนเปิดเพื่อให้ห้องกว้างขึ้นได้

 

opened plan interior: fire place and kitchen on the right 

 

นอกเหนือจากห้องสำหรับให้คำปรึกษาสามห้องแล้วห้องที่เหลือก็เป็นห้องเปิดซึ่งถูกลดระดับเล็กน้อยสู่บริเวณนั่งเล่นส่วนกลาง ที่สามรถมองผ่านกระจกบานใหญ่ออกไปสู่พื้นที่สีเขียวด้านหลัง ซึ่งเป็นที่สำหรับทำกิจกรรมเป็นกลุ่มเช่นโยคะ อะไรทำนองนั้น

 

โครงสร้งตึกทำจาก เหล็กส่วนผิวด้านนอกทำจากโพรียูเรทีน โปรเจ็คไดเรกเต้อบอกว่าตอนแรกจะใช้ Corten steel ( ไว้เด๋วมาบอกว่าคืออะไร ) แต่ว่าเป็นเพราะงบน้อยเลยเปลี่ยน เราอยากได้วัสดุที่ดูเป็นหินๆถ่านๆ สีดำซึ่งผสมด้วยผง silicone carbine มันจะทำให้สีดำมีอนูสีเงินๆ แบบระยิบระยับนิดๆ

 

ไงก็ตาม Kirkcaldy Maggie’s Centre ของซาฮ้าก็เป็นตึกที่ประสบความสำเร็จอย่างมากในส่วนของการสนองตอบความต้องการหลักของผู้ว่าจ้าง ซึ่งนอกจากความต้องการทางการใช้งานทั่วไปแล้วยังต้องการให้ความแตกต่างจากที่อื่นๆที่ผู้ป่วยต้องเข้าผ่านกระบวนการรักษา ดังนั้นก็อาจจะดูติงต๊องนิดๆที่มีคนตั้งคำถามว่าทำไมศูนย์รักษาพยาบาลถึงหน้าจาเป็นงี้... ซึ่งถ้าโรงพยาบาลบ้านๆทั่วไปหน้าตาเป็นแบบนี้แม็กกี้เซนเตอร์แห่งนี้ก็คงจะเป็นแบบอื่น และก็คงไม่มีสถาปนิกคนไหนที่ทำให้คุณรู้สึกเสียจริต (feel removed from your context....?)ได้เท่ากับซาฮ้าอีกแล้ว....

 

ตึกสามร้อยตารางเมตรขนาดย่อมในที่จอดรถที่ซาฮ้าได้สร้างศูนย์รักษาพยาบาลที่แตกต่างอย่างสุดยอดจากห้องพักผู้ป่วยจืดๆเหงาๆกับทางเดินยาวๆใหญ่ของโรงพยาบาลทั่วๆไป นอกจากพนักงานทุกคนที่ทำให้แม็กกี้เซ็นเตอร์เป็นแม็กกี้เซนเต้อร์แล้ว ตึวตึกนี้ก็ยังจะช่วยเป็นแรงสนับสนุนที่สำคัญด้วย

 

" Above all what matters is not to lose the joy of living in the fear of dying", worte Keswick Jencks.

 

ซาฮ้าก็ได้สร้างตึกอีกหนึ่งที่เต็มไปด้วยความสุข หนุกหนาน และก็ยังยกระดับความเป็นอยู่ของคน นั่นสินะ เราก็คงไม่ขออะไรจากสถาปัตยกรรมไปมากกว่านี้แล้ว....ชิมิ?

 

cheers : icon magazine ..January  07 Issue

 

 

ปล:  แอบเอามาแปลและพิมพ์ที่ออฟฟิศ เบื่อ...ขี้เกียจทำงาน เกือบโดนไล่ออกละ

ปล:  สภาพชีวิตปัจจุบันก็เหนื่อยปกติ ทำงานที่ร้านตอนเย็นวันวาเลนไทน์ นึกว่าป็นเจ้าบอลภราดร.... เสริฟเก่ง...ซัดโฮก

ปล:  มะวานไปโรงงานเฟอร์นิเจอร์เจอตึกหรู ที่อยากไปเจอของจริงมานานแล้ว เลยแอบดอดอู้ไปเดินดู.... สลดใจอย่างหนัก ไว้จะมาเล่าให้ฟัง...

 

 

ปล:  หงุดหงิด ไอ้นุ่นดันไปเมกาตอนจะกลับเมืองไทย ทำไมต้องไปหาไอ้ตูน(หนูด)ด้วย ม่างแย่งความรัก....แสร่ด ดีงั้นถ่ายรูปพี่ตูนมาเลอะ.... ไม่ได้อยากเห็นหรอกนะ เห็นมันสร้างกระแส

 

ปล:  ไปป์ถ้าเมิงไปเมืองจีน อิสตันบูล หรือเวียดนาม ญี่ปุ่น และอื่นๆ ตอนที่กูกลับเมืองไทยอีกคน รู้ใช่มั๊ยว่ากูจะโกรธมาก ป๊าเอาเหล้าบ๊วยเข้ามาหรอ ฮ่าๆๆ แบบที่กูชอบกินอะหรอ ฮ่าๆๆ .... ฮ่าๆๆๆ เขิลลลล์ ดีจังเมิงจะได้ไม่ต้องซื้อมาฝากจากเมืองจีนละน้า เด๋วกูซื้อชาไปฝากป๊าเมิงดีก่า แลกเหล้า..... อย่างงี้กลับไปรีบทำออฟฟิศให้เลย....

 

ปล:  ไม่รู้เก๊อะจะเข้ามาอ่านอีกป่าว... จะบอกว่าคิดถึงเหมือนกัน คราวนี้คงได้เลี้ยงข้างจริงๆแล้วล่ะ อยากซื้อของไปฝากพี่เอ๋ยด้วย เค้าชอบรถอะไรนะ (ไม่ได้จะซื้อรถให้นะ) เค้าอุตส่าห์หิ้วของสำคัญมาให้ ....

 

ปล:  มีคนเอาละครเอ๊กแซกเรื่องรอยอดีตแห่งรักมาให้ดู.... เกิดข้อสงสัย ไมพระเอกชื่อเหมือนหลานเราเลยหว่า เอาชื่อหลานมาจากในละครใช่มะ?.... โหววววว นึกว่าครีเอท ก็ว่าตั้งชื่อหลานไม่ปรึกษาเลย ... เปลี่ยนเหอะ เอาชื่อเป็นต่อเหอะหนุกก่าเยอะ....ขำด้วย... หลานสาวชื่อเป็นต่อ...เก๋ อยากลืมล่ะ ต้องไปกิน อากิโยชิ อาหารเวียดนามใกล้โรงบานแม่ ละก็ นายหมา เลี้ยงด้วยน้า.... กะลงคิดว่าจะซื้อของไปฝากหม่าม๊าพี่วีอะ...ซื้อไรดี

 

ปล:  อุตส่าห์สมัคร imeem โหลดเพลงลงนานมาก แต่โพสไม่ติด ทำไงดี....

 

ปล สุดท้าย: ไม่เม้น ..... ..... ..... ไม่เม้นใช่มะ..................................................สาธู๊

 

 

 

......